Sự ra đi của cụ Hoàng Minh Chính là một tổn thất
nặng nề cho phong trào dân chủ Việt Nam.

Trà Mi, phóng viên đài RFA
13/02/2008

Thưa quý thính giả, nhân dịp năm mới các nhà tranh đấu dân chủ trong nước dự định tộ chức buổi họp mặt đầu xuân 2008. Kế hoạch này có gặp trở ngại gì hay không? Phong trào dân chủ quốc nội năm qua và thời gian tới ra sao? Trong cuộc trao đổi với Trà Mi, ông Nguyễn Khắc Toàn, nhà báo độc lập, một trong những tiếng nói tiên phong đấu tranh cho dân chủ nhân quyền tại Việt Nam cho biết thêm:

Ông Nguyễn Khắc Toàn: Trong buổi làm việc trước Tết với cán bộ đại diện bộ công an tại Hà Nội mà cụ thể là thượng tá Hà Mạnh Hòa, tôi có bày tỏ việc anh em dân chủ miền Bắc và cũng có thể là toàn quốc nữa từ trong miền Nam, Sài Gòn ra ngoài này sẽ có buổi họp mặt đầu Xuân tương tự như buổi gặp mặt đầu Xuân năm 2006. Cuối tháng 12 họ trả lời tôi là không đồng ý. Nhưng trong buổi làm việc cuối cùng trước Tết thì thượng tá Hà Mạnh Hòa, đại diện cho phía công an Việt Nam đã chủ động đồng ý cho chúng tôi cuộc gặp mặt này. Chúng tôi dự định cuộc gặp mặt này sẽ diễn ra từ mùng 5 đến mùng 10 Tết Mậu Tý nhưng không may có sự kiện là cụ Hoàng Minh Chính đã qua đời, cho nên chúng tôi đã phải lùi lại sau đám tang của cụ Hoàng Minh Chính.

Trà Mi: Đối với quan điểm cá nhân của ông thì ông nghĩ rằng sự đồng thuận này có hàm chứa trong đó một ẩn ý nào không ạ?

Ông Nguyễn Khắc Toàn: Tôi rất bất ngờ về việc phía công an Việt Nam đồng ý cho anh em chúng tôi họp mặt với số lượng trên dưới 20-30 người. Tôi nghĩ rằng họ cũng muốn nhắn nhủ với dư luận trong nước và hải ngoại một thông điệp là trong năm 2008 đảng cộng sản và nhà nước Việt Nam sẽ có một cải thiện nhân quyền nhất định, như lời tuyên bố của đại sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ là trong năm 2008 này nhân quyền tại Việt Nam sẽ được cải thiện. Tôi nghĩ rằng đấy là một tín hiệu tốt, là một cử chỉ đáng hoan nghênh.

Trà Mi: Và khi họ đồng ý như vậy thì họ có đưa ra những điều kiện nào không, thưa ông?

Ông Nguyễn Khắc Toàn: Một điều kiện duy nhất phía công an họ nói với tôi rằng không nên có một cái gì quá khích và rầm rộ, họ có hỏi qua tôi về địa điểm, ngày giờ. Tôi cũng trả lời cho họ biết rõ là thời gian là từ ngày đó đến ngày đó, còn địa điểm thì chúng tôi vẫn giữ bí mật, vì chúng tôi cũng đề phòng những tình huống xấu có thể xảy ra.

Trà Mi: Xin được hỏi thăm là mục đích cũng như nội dung của buổi họp mặt này như thế nào và thời gian dự định sẽ được trì hoãn cho tới khi nào, thưa ông?

Ông Nguyễn Khắc Toàn: Chủ yếu chúng tôi gặp mặt đầu Xuân để điểm lại những chặng đường đấu tranh dân chủ trong năm qua và bàn kế hoạch tiếp tục đẩy mạnh công cuộc đấu tranh cho sự nghiệp dân chủ hóa nước nhà trong năm 2008 và những năm kế tiếp. Chúng tôi hiện nay phải hoãn lại và cũng chưa biết đến bao giờ sẽ thực hiện được. Vì trong nước có những vấn đề tế nhị cho nên chúng tôi không thể thông báo công khai.

Trà Mi: Chúng tôi được biết là các anh em dân chủ trong khối 8406 trong năm vừa qua lần lượt bị chính quyền sách nhiễu hoặc bị khống chế khiến cho làn sóng dân chủ trong nước  năm rồi có vẻ như im hơi lặng tiếng so với năm 2006. Ông nhận thấy tình hình chung hiện nay ra sao?

Ông Nguyễn Khắc Toàn: Nhận xét của chị thì cũng đúng một phần. Trong năm 2007 vừa qua, chính quyền và công an ở trong nước đã đàn áp khốc liệt phong trào dân chủ. Ví dụ như vụ linh mục Nguyễn Văn Lý, đảng Thăng Tiến Việt Nam, rồi vụ bắt giữ luật sư Nguyễn Văn Đài, Lê Thị Công Nhân, rồi vụ đem ra xét xử một loạt các nhà đấu tranh dân chủ như bác sĩ Lê Nguyên Sang, nhà báo Huỳnh Nguyên Đạo, luật sư Nguyễn Bắc Truyền, Trần Quốc Hiền v.v… và một số anh em dân chủ khác kể cả một số nhà hoạt động tôn giáo đã phải chạy sang Campuchia để lánh nạn, ví dụ như kỹ sư Bạch Ngọc Dương, kỹ sư Đào Văn Thụy, mục sư Ngô Hoài Nở, mục sư Trần Văn Hòa v.v…

Nhưng trong năm qua, một điều thật bất giờ cho phong trào dân chủ trong nước, đó là có nhiều khuôn mặt mới tiếp tục bổ sung vào mặt trận dân chủ này. Như vậy chứng tỏ việc đàn áp của phía chính quyền và phía công an trong nước không hề có hiệu quả như họ đã mong muốn, tức là phong trào dân chủ vẫn tiếp tục đi lên trong đàn áp và khủng bố.

Trà Mi: Ý ông muốn nói là chỉ là sự lắng dịu tạm thời?

Ông Nguyễn Khắc Toàn: Thưa, đúng như vậy. Họ lắng dịu xuống cũng để chờ đợi một cơ hội khác thuận lợi hơn để bùng trở lại.

Trà Mi: Ông vừa nói là đang chờ đợi một cơ hội thuận tiện phong trào dân chủ sẽ tiếp tục trổi dậy, bùng phát mạnh mẽ hơn. Thì theo ông, yếu tố thời cơ đó thì phải có những điều kiện cần và đủ như thế nào?

Ông Nguyễn Khắc Toàn: Muốn có một đợt sóng bùng lên mạnh mẽ để đòi hỏi nhân quyền và dân chủ thì cần có sự hổ trợ của phong trào bên ngoài và áp lực của quốc tế, cũng như sự phân hóa, chia rẽ của chính quyền bên trong. Đấy là những điều kiện cần và đủ giúp cho phong trào dân chủ đi lên. Cộng vào đó nữa là càng ngày càng có nhiều lực lượng trẻ, lực lượng trí thức bổ sung thêm vào mặt trận này.

Trà Mi: Và phong trào đấu tranh dân chủ trong nước vừa mất đi một nhân vật sáng giá đó là giáo sư Hoàng Minh Chính. Việc này có ảnh hưởng đến các hoạt động của phong trào hay ảnh hưởng đến tinh thần của các chiến sĩ dân chủ như thế nào chăng, thưa ông?

Ông Nguyễn Khắc Toàn: Cụ Hoàng Minh Chính là một tấm gương uy dũng và bất khuất cho chúng tôi noi theo. Sự ra đi của cụ Hoàng Minh Chính là một tổn thất nặng nề cho phong trào dân chủ Việt Nam. Tuy nhiên không hề ảnh hưởng đến phong trào dân chủ, bởi vì theo quy luật là tre già thì măng mọc.

Trà Mi: Như vậy thì sau sự ra đi của giáo sư Hoàng Minh Chính thì hướng sắp tới phong trào dân chủ quốc nội có những dự định như thế nào, những kế hoạch tranh đấu cụ thể ra sao, thưa ông?

Ông Nguyễn Khắc Toàn: Hiện nay, bởi vì đây là phong trào dân chủ tự phát trong quần chúng, trong xã hội, nó không hề có tổ chức. Nhưng anh em vẫn hợp tác với nhau cũng rất chặt chẽ. Chúng tôi dự định là trong năm 2008 và trong những năm tới tiếp tục gióng lên đòi hỏi về dân chủ và nhân quyền. Giai đoạn 2 thì mới nói đến thành lập các tổ chức, các hội đoàn để xúc tiến một xã hội công dân và đẩy đảng CSVN vào tình thế buộc phải mở cửa cho xã hội về mặt chính trị.

Trà Mi: Chúng tôi xin chân thành cảm ơn thời gian ông đã dành cho cuộc trao đổi này.

Ông Nguyễn Khắc Toàn: Vâng, tôi cũng xin cám ơn toàn bộ quý thính giả của đài Á Châu Tự Do đang lắng nghe tôi trả lời phỏng vấn từ Hà Nội.