Tiến sĩ Nguyễn Thanh Giang: Trước hết, tôi luôn luôn đánh giá cao bộ phận của dân tộc tại nước ngoài, không những chỉ ở Mỹ mà ở tất cả các nước. Tôi đã từng gặp một số việt kiều và trí thức khi tôi có dịp ra nước ngoài, tôi đều thấy mối băn khoăn, trăn trở của bà con, không những còn tình cảm thiết tha với đất nước mà rất nhiều người còn tâm tình với tôi về ước mong làm sao cho đất nước mình được giàu mạnh, tự do, dân chủ. Tôi rất trân trọng những ao ước đó. Tôi chỉ mong sao bà con mình luôn gìn giữ cái tình cảm đối với quê hương đất nước đó và giáo dục con em để sao cho dòng máu Việt ngày càng thắm đỏ, để mà đóng góp, không chỉ về mặt kinh tế, mà kể cả về mặt chính trị, tư tưởng, văn hóạ Làm sao giúp đất nước tiến tới, hòa nhập được vào trào lưu tiên tiến của thế giới, trong đó không phải chỉ có giàu sang, ấm no, mà còn phải có hạnh phúc. Mà muốn có hạnh phúc thì phải có dân chủ, tự do, có sự bảo đảm những giá trị chung của nhân loạị Những giá trị chung về nhân quyền phải được bảo vệ.

Kicon: Khát vọng tự do, dân chủ và nhân quyền là khát vọng chung của nhân loại, đặc biệt là khát vọng của dân tộc Việt Nam. Một dân tộc đã chịu nhiều khổ đau trong chiến tranh, và từ 25 năm qua, bị tụt hậu về mọi mặt, tinh thần lẫn vật chất dưới sự quản trị của những người cộng sản. Theo nhận định của tiến sĩ, trở ngại chính hiện nay của dân tộc mình để tiến lên một xã hội tự do, dân chủ là trở ngại gì?

Tiến sĩ Nguyễn Thanh Giang: Theo tôi, bao giờ vai trò của người cầm đầu cũng quan trọng. Một gia đình có khấm khá hay không là nhờ ông bố có giỏi giang không, có đạo lý không, có biết dậy con cái không. Còn đối với đất nước thì là những người lãnh đạọ Những người lãnh đạo phải chịu trách nhiệm về sự suy thịnh của đất nước. Ðảng cộng sản Việt Nam đã từng có công với dân tộc này trong công cuộc giải phóng đất nước khỏi ách nô lệ thực dân Pháp. Xuất phát điểm của những người cộng sản Việt Nam, cũng như cụ Phan Bội Châu, cụ Phan Chu Trinh đứng lên làm cách mạng là vì không chịu đựng được nô lệ, không chịu đựng được tình trạng mất tự do, mất dân chủ. Bây giờ, mục tiêu cuộc cách mạng Việt Nam vẫn phải quay lại giá trị của những mục tiêu ban đầu, tức là, không những đem lại cơm no, áo ấm mà còn phải đem lại hạnh phúc, đem lại tự do, đem lại dân chủ thực sự. Nếu những giá trị đó còn tụt hậu, như trong thực tế, so với năm 1945 khi chúng ta đứng lên làm cuộc cách mạng tháng Tám, đời sống dân chúng bây giờ có khá hơn năm 45, nhưng so cùng thời gian từ ấy đến nay và so với các nước láng giềng Ðông Nam Á, thì sự tụt hậu của chúng ta ngày càng lớn và hiện nay, tự do, dân chủ tại Việt Nam vẫn không được bảo đảm. (Cười...) Như vậy, công thì người ta cũng kể cho đảng cộng sản Việt Nam, nhưng mà những cái gì còn chưa viên mãn, những cái gì còn thiếu sót, chưa đầy đủ, thì những người lãnh đạo đất nước này tức là đảng cộng sản Việt Nam (được ghi trong Hiên pháp là lực lượng cầm quyền) phải chịu trách nhiệm.

Kicon: Kicon xin cám ơn Tiến sĩ Nguyễn Thanh Giang đã dành cho chúng tôi cuộc phỏng vấn đặc biệt nàỵ