Phản đối chiến dịch tổng
công kích của báo chí Ðảng
Ngày
29 tháng 3 năm 1998
Kính
gửi các đồng chí trong Thường Vụ Bộ Chính Trị,
Tôi
đã cân nhắc lâu ngày, không muốn viết thư cho các đồng chí. Tôi
muốn các đồng chí dành được nhiều thời gian suy nghĩ và quan tâm tới
những vấn đề chung của đất nước.
Bản
thân tôi cũng tự thể nghiệm thấy: Từ ngày nghỉ việc đến giờ, điều
kiện để nghĩ về đất nước có nhiều hơn, đặc biệt là về thời gian.
Nhưng
những thông tin tôi cung cấp cho các đồng chí sau đây có liên quan
đến công tác lãnh đạo, chỉ đạo hàng ngày của các đồng chí, và khả
năng kiểm soát tình hình của các đồng chí.
Nó
là như thế này: Có thể nói hình như hiện nay tôi đang bị bao vây bởi
một kế hoạch công kích nhiều mặt, tổn thương đến cuộc sống thanh
thản hàng ngày của cả gia đình tôi và tổn thương đến danh dự của
tôi.
1/
Trong tháng vừa qua, có một chiến dịch “Tổng Công Kích” của báo chí
đối với những ý kiến của tôi. Tuy sự công kích không nói rõ tên
tôi và những người đọc trung bình không hiểu rõ những điều mà các
báo nói là “có người “, “có người có ý kiến là...” là lấy ở đâu
ra, nó ở tài liệu nào, sự trích dẫn có trung thực không?
Tôi
xin có những nhận xét của tôi trong Phụ Lục I gởi kèm theo đây.
Tôi
theo dõi được gần 10 bài ở báo Nhân Dân, gần 10 bài ở báo Quân
Ðội Nhân Dân và một bài ở báo Sài Gòn Giải Phóng.
Tôi
biết được vài ba tên tác giả, còn nói chung tên những người viết
làm cho người đọc đều phải tự hỏi: Không biết đó là những người
có thật hay là những tên giả???
Có
một số ít bài tác giả có lập luận, có lý luận, có thái độ tranh
luận đúng đắn, khiêm tốn và như vậy tốt lắm, hay lắm.
Nhưng
đáng tiếc phần lớn các bài không có lập luận mà chỉ có sự nhắc
lại các khẩu hiệu đã quá cũ kỹ, chèn vào những lời vu cáo, xuyên
tạc, quy chụp (xin xem Phụ Lục I).
Ðây là một cuộc “đấu đá “ không có ý nghĩa lý luận và tư
tưởng. Nó thực sự hạ thấp uy tín của Ðảng đến mức thảm hại. Nó
thật vô nghĩa!
2/
Trong tháng 3, con dâu út của tôi ở quận Tân Bình, bị gọi đến công
an thẩm vấn hàng nhiều chục ngày, mất cả làm ăn, ảnh hưởng đến
cuộc sống, mức sống và sự nuôi con cái.
Con
trai lớn của tôi là Ðại tá, làm việc ở công ty điện tử tin học
thuộc Bộ Quốc Phòng trong thành phố Hồ Chí Minh. Cháu đang làm việc
có kết quả về một sản phẩm thông tin cho quân đội thì lại bị trục
trặc về đầu tư và khen thưởng!?
Nhà
tôi ở Hà Nội thường xuyên có cán bộ an ninh mặc thường phục giám
sát. Một số khách của tôi ra vào bị theo dõi và tra hỏi: Vào làm
gì? Ra mang theo cái gì? Nhiều người trong nhà tôi sống trong
tâm trạng sợ hãi: bị bao vây, bị đe dọa, khủng bố. Gia đình tôi mất
yên ổn. Các con tôi ở thành phố Hồ Chí Minh buồn phiền và oán
trách tôi.
3/
Các đài phương Tây đưa ra một tin: Trần Ðộ bị khai trừ. Và họ nói
rõ: có tin Tổng Bí Thư Lê Khả Phiêu đã ký quyết định “trục xuất”
Trần Ðộ. Và họ bình luận thêm: “Nhà nước Việt Nam đã tuyên bố coi
việc các vị lão thành và trí thức góp ý là chuyện rất bình thường. Thế
mà lại có tin về ông Trần Ðộ thế này, thì là tin rất không bình
thường. Tin này là tin bịa hay là KHÓI của một ngọn LỬA nào?”
Tôi
được nhiều người thông báo cho biết ở nhiều phường có tổ chức nói
chuyện thời sự, mời cán bộ ở một số cơ quan trung ương về nói và
các cán bộ này đều có nói một tin trong mục tình hình địch như sau:
“Ðang có một nhóm chống Ðảng. Nhóm này có các tên: Trần Ðộ,
Trần Quỳnh, Lê Hồng Hà và Nguyễn Trung Thành”. Thật là một sự
chắp ghép cực kỳ lạ lùng, lố bịch.
Ðó
là chưa kể trong các cuộc họp có sự nói chuyện, các diễn giả cũng
tùy tiện vu cáo, xuyên tạc. Việc này đã xảy ra nhiều lần năm 1996,
sau bản kiến nghị năm 1995 của tôi!?
Tôi
tin là các đồng chí không biết những thông tin này. Tôi biết những
thông tin này hoàn toàn không phải do tôi đi tìm nó ở đâu cả, mà
có những việc tự nhiên tôi tiếp xúc: các bài báo, nhân viên an
ninh đụng đến gia đình tôi, giám sát nhà ở của tôi.
Tôi
hoàn toàn không oán trách và buồn phiền về những ý kiến bác bỏ ý
kiến của tôi. Quan trọng là những ý kiến đó phải được phát biểu
một cách trung thực, công bằng và tử tế, lễ phép. Còn tình hình như
các bài báo vừa qua, đặc biệt là báo Nhân Dân thì không thể chấp
nhận được. Tôi lấy làm xấu hổ và buồn phiền cho “Tiếng nói của
Ðảng và diễn đàn của nhân dân” của chúng ta.
Tôi
tóm tắt thông báo cho các đồng chí những thông tin như trên. Những
thông tin đó đang làm vẩn đục không khí chính trị của đất nước. Nó
là tiền đề cho tình hình không ổn định. Mà điều đó không phải là do
có ý kiến, kiến nghị của chúng tôi. Nếu các đồng chí quan tâm tới
tình hình và kiểm soát được tình hình thì các đồng chí nên có một hình
thức nào đó, thông báo chính thức bác bỏ những loại tin thất thiệt,
để giữ sự trong sáng của Ðảng và của xã hội.
Cảm
ơn các đồng chí.
Kính
chào,
Trần Ðộ
1. Ðợt các báo trong tháng
3, chủ yếu ở báo Nhân Dân, Quân Ðội Nhân Dân và Sài Gòn Giải
Phóng, ai cũng thấy có “một chiến dịch “ tổng công kích vào một số
quan điểm tư tưởng bị coi là sai trái, là một đợt “đánh “, “đấu đá “
rộng lớn, phối hợp nhịp nhàng, huy động lực lượng khá lớn. Ðợt đánh
này có mấy đặc điểm:
a/ Người bị đánh không
được nhắc đến tên tuổi mà chỉ được chỉ ra một cách mơ hồ: “có
người”, “người ta...”, “họ”.
b/ Những nội dung đem ra
đánh không được nói rõ xuất xứ, của ai, ở văn bản nào. Ðầu đuôi
cái văn bản đó ra sao? Nếu ai không tiếp xúc được với văn bản thì
không thể biết nhưng đều có thể tạo nên một dư luận cực xấu cho
người bị công kích. Một phương pháp không được văn minh!
c/ Thế là đánh mà không
cho cãi, bịt mồm đối phương mà đánh. Chỉ xác định một chân lý, một
lẽ phải duy nhất đúng, không bàn, không cãi.
d/ Nếu gọi là tranh cãi
thì tranh cãi này là tranh cãi “địch ta “, không phải là tranh cãi “tử
tế “ để tìm chân lý.
Một tác giả ở báo Sài
Gòn Giải Phóng khẳng định ngay từ đầu bài là “nói với các lực
lượng chống XHCN “, nghĩa là ngay từ đầu tác giả đã khẳng định “nói
chuyện với địch”, đã cố tình đẩy người bị tranh cãi về phía địch! Có
phải ý của Ðảng không? Và Ðảng đây là ai?
2. Cuộc công kích đã gây
nên một không khí đối nghịch mà không muốn đối thoại, do đó làm nổi
bật hai thứ ngôn ngữ khác nhau, không thể dịch được thay nhau, tôi
gọi nó là ngôn ngữ A và ngôn ngữ B.
a/ Khi ngôn ngữ A nói là
“cùng Ðảng bàn bạc về tình hình đất nước, tìm đường tốt hơn để tiến
lên”, thì ngôn ngữ B dịch ra là “tìm cách phá vỡ cơ sở tư tưởng của
Ðảng, phủ nhận đường lối của Ðảng, chống lại quan điểm của Ðảng,
mưu đồ phá vỡ cơ sở tổ chức của Ðảng”.
b/ Khi ngôn ngữ A “nhìn thẳng vào sự thực”, phân tích “những mặt
khuyết điểm, tiêu cực của tình hình” thì ngôn ngữ B cho là “thổi
phồng khuyết điểm, phủ nhận thành tích cách mạng, mưu đồ phủ nhận
sự lãnh đạo của Ðảng, phủ nhận Ðảng”, “vạch áo cho người xem lưng”.
Thế là lưng có nhiều cái xấu, không dám cho ai xem à? Khẩu hiệu
“nhìn thẳng vào sự thực” là của ai đưa ra? Ngôn ngữ B cứ tự mâu
thuẫn không thoát ra được.
c/ Ngôn ngữ A nêu vấn đề
“Ðổi mới Ðảng, để Ðảng mạnh hơn, lãnh đạo tốt hơn” thì ngôn ngữ B
lại dịch ra là “Họ muốn chính quyền tách khỏi sự lãnh đạo về nhân
sự của Ðảng để họ có thể thay bằng nhân sự của họ...” ???
d/ Ngôn ngữ B còn nêu lên
“một thủ đoạn nhân danh dân tộc để đi ngược lại với lợi ích dân
tộc, nhân danh tôn trọng quyền dân để đi ngược với lợi ích của
dân”. Ngôn ngữ B nói điều này với ai? Ai là người có thể nhân danh
dân tộc và nhân danh nhân dân?? thậm chí nhân danh cả Ðảng???
e/ Ngôn ngữ A nêu vấn đề
“phải thực hiện dân chủ theo Hiến pháp 92” thì ngôn ngữ B cho là:
“Việt Nam đã dân chủ lắm rồi. Ðảng đã có
hàng loạt chủ trương để bảo đảm dân chủ cho dân rồi. Ðảng phải
lãnh đạo tuyệt đối để bảo đảm tự do dân chủ. Ai đòi dân chủ là
chống lại Ðảng, chống lại nhân dân”.
Ðối với ngôn ngữ B, những
ý kiến sau đây cũng là đòi dân chủ có hại cho Ðảng chăng?
“Trong nhiều năm qua, chúng
ta đã nói nhiều đến khẩu hiệu: dân biết, dân bàn, dân làm, dân
kiểm tra. Tuy nhiên, nhìn chung, quyền dân chủ của nhân dân còn bị
vi phạm, tệ quan liêu, mệnh lệnh, cửa quyền, tham nhũng, sách nhiễu,
gây phiền hà cho dân vẫn còn phổ biến? Phương châm trên chưa được
cụ thể hóa thành pháp luật, chậm đi vào cuộc sống”(1). Và câu
sau này: “Tạo điều kiện cho mọi người dân ở mọi miền đất nước,
trong mọi thành phần kinh tế chủ động tham gia vào quá trình phát
triển kinh tế, quản lý xã hội “ (1).
Lại có thêm câu nữa thế
này:
“Thực hiện đầy đủ, dứt
khoát, không chút do dự phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm,
dân kiểm tra”, dân là bao gồm cả nhà báo, nhà khoa học, nhà chính
trị, quân sự, là tất cả mọi công dân sống trên đất nước Việt Nam “
(2).
Những điều phê phán thiếu
dân chủ và kêu gọi dân chủ như trên, đối với ngôn ngữ B, nó là
cái gì?? cũng phủ nhận thành tích dân chủ của Ðảng, cũng không phải
là tư tưởng của Ðảng hay sao??
g/ Ngôn ngữ B còn sợ
rằng: “Họ cho tán phát rộng rãi, phải chăng để tạo thành một thế
lực chính trị độc lập chống lại con đường đúng đắn mà dân ta đã
chọn”.
Thật là mâu thuẫn: “Dân
ta đã chọn một con đường”, vậy mà chỉ cần có ai đọc một tài liệu
nào đó lại thành “thế lực chính trị đối lập” được??? Thế thì
ai là dân ta và dân ta là ai???
Ngôn ngữ B còn cảnh báo
rằng “Ðang có một trò trong tung ngoài hứng khá nhịp nhàng”!?... Thế
là dân ta đầy những thù trong giặc ngoài phối hợp nhịp nhàng!?
h/ Ngôn ngữ B còn tìm thấy
ở đâu đó có ý kiến đòi rằng: “Tự do ngôn luận là phải có mỗi
tỉnh một tờ báo tư nhân”. Buồn cười thật, không biết có kẻ nào ngu
dốt đến mức đòi tự do ngôn luận lại có kế hoạch chỉ đạo một cách
bao cấp đến thế?
i/ Tóm lại, đối với ngôn
ngữ B thì bất cứ có ý kiến nào khác (chỉ khác thôi, bất kể giống
hay không giống “ý kiến Ðảng”) đều là “có ý xấu”, “tạo điều kiện
cho địch lợi dụng”, đều là “phối hợp với địch để làm hại Ðảng, hại
dân”. Còn bất cứ nói bậy thế nào cũng là “đấu tranh chống địch” và
“bảo vệ Ðảng”.
Cần phải làm rõ loại
ngôn ngữ đó không phải là tiếng nói chính thức của Ðảng.
(1) Lê Khả Phiêu, báo
Quân Ðội Nhân Dân, ngày 20.3.98.
(2) Lê Ðức Anh, báo Nhân Dân, ngày 20.3.98.
Qua đợt “tổng công kích “
của các báo mấy tuần qua, ta thấy có những vấn đề lý luận cần làm
rõ một cách khách quan, trung thực.
Tôi thấy nên tổ chức
thảo luận công khai trên các báo 7 vấn đề lớn sau đây. Phương châm
là nên khuyến khích sự phát biểu chính kiến đúng đắn, trừ tiệt các
hiện tượng giáo điều, truy chụp, vu cáo v.v...
a. Ta đã thực hiện “xây
dựng xã hội chủ nghĩa trên toàn quốc “ và thực hiện mười năm
(1975-85) đã xảy ra như thế nào?
b. Không nên cho rằng đã
yêu nước thì phải yêu XHCN. Các cụ Nguyễn Thái Học, Hoàng Hoa Thám,
Phan Bội Châu... đã biết có chủ nghĩa xã hội đâu mà yêu. Lẽ nào
các cụ không phải là những nhà yêu nước?
c. Ở trên thế giới có
mấy nước định hướng XHCN. Những nước không định hướng XHCN (có hàng
trăm) thì không độc lập sao???
a. Hướng về kinh tế quốc
doanh là chủ đạo
b. Hướng về kinh tế kế
hoạch tập trung từ trên và chỉ có “sở hữu nhà nước và sở hữu tập
thể “?
c. Hướng về chế độ bao
cấp toàn diện?
d. Hướng về “điều tiết để
bảo đảm công bằng xã hội “ và “quan tâm các chính sách xã hội để
bênh vực nhân dân lao động “, “đẩy mạnh các hoạt động từ thiện xã
hội “.
Nên phủ định điểm a,b,c.
Nên khẳng định điểm d?
- những yếu tố “đổi mới
“: kinh tế nhiều thành phần và mở cửa...
- hay nhờ yếu tố: “định
hướng xã hội chủ nghĩa “, “quốc doanh chủ đạo “?
- Về
kinh tế:
Lấy mục tiêu phát triển đất nước mà then chốt là phát triển sức
sản xuất, là mục tiêu cơ bản cao nhất, phát huy mạnh mẽ nội lực
(bao gồm tiềm năng mọi mặt và trí tuệ) để bảo đảm độc lập về kinh
tế. Tiếp tục quan tâm đến các chính sách xã hội
(đặc biệt giáo dục, y tế).
- Về
đối ngoại:
Thực hiện tốt sự hòa nhập, “coi tất cả mọi người là bạn “, có tinh
thần tự trọng và tự lập. Cần điều chỉnh lại cách
nhận định “thù địch”.
- Về
văn hóa văn nghệ:
Ðặc biệt coi trọng chính sách tự do sáng tạo, chú trọng văn học. Khi
có một tờ báo phỏng vấn các nhà văn “ấn tượng về văn học năm
1997 “, một nhà văn đã trả lời: ấn tượng của tôi là “không có ấn
tượng nào cả”. Ðó là câu trả lời thông minh để nói lên rất đúng
tình trạng văn học của ta hiện nay. Muốn thế phải xét chính sách tự
do báo chí và tự do xuất bản.
Cần thay đổi tư duy: chỉ coi toàn bộ văn hóa văn nghệ là công cụ
tuyên truyền chính sách của Ðảng. Cần thực hiện nghiêm túc tư duy
văn hóa văn nghệ là nhu cầu thiết yếu của nhân dân. Nó cần là
tiếng nói, thể hiện tâm hồn và nguyện vọng của nhân dân. Hai tinh
thần “coi là công cụ “ và “coi là nhu cầu thiết yếu “ về căn bản
khác hẳn nhau.
5. Ðảng
ta đã lãnh đạo thành công cuộc cách mạng tháng tám 1945 và hai cuộc
kháng chiến thắng lợi.
Ðó là 50 năm đấu tranh
cách mạng và chiến tranh. Nay sang kỷ nguyên mới, kỷ nguyên xây dựng
đất nước, ta đã có một chính quyền, một bộ máy nhà nước hùng mạnh.
Vậy Ðảng ta có cần và nên đổi mới hay không? Về nếu cần đổi mới
thì nên đổi mới như thế nào?
- Về vị trí và vai trò của
Ðảng trong xã hội và trong hệ thống chính trị.
- Về phương thức lãnh đạo.
- Về hệ thống lý luận và tư tưởng.
- Về nguyên tắc và hệ thống tổ chức. Phải trả lời hợp lý và đúng
đắn câu hỏi: Ðảng là ai?
- Về chức năng, nhiệm vụ các loại đảng viên.
6. Cần
tìm nguồn gốc (nguyên nhân sâu) của bệnh quan liêu, tham nhũng.
Tại sao chống mãi, thực
hiện mọi biện pháp mà không chống được? Nên đi sâu vào vụ Tamexco
sẽ có nhiều câu trả lời chính xác. Dư luận cho rằng : xử Tamexco tức
là xử Ðảng.
Thảo luận công khai các
vấn đề trên có ảnh hưởng xấu đến uy tín lãnh đạo của Ðảng không?
Hay ngược lại nó củng cố và nâng cao sự tín nhiệm vào Ðảng?